RubriekenJong geleerd, is oud gedaan
De bonobo’s apen na
Een moederaapje met haar kleintje is erg vertederend, zeker als het mensapen of bonobo’s zijn. Uit onderzoek blijkt dat er verschillende types van apenmoeders bestaan die de kleintjes op hun manier vaardigheden aanleren.
Sommige moeders zijn erg beschermend. Ze houden hun kleintjes het liefst de hele tijd bij zich in de buurt. Andere moeders zijn wat losser. Ze laten hun kinderen sneller alleen.
De jongen van lossere moeders groeien vaak zelfstandiger op. Ze doppen vlugger hun eigen boontjes en wachten niet altijd op steun van hun mama. Mensapen straffen hun kleintjes weinig. Tot ze een jaar of zeven zijn - en bonobo’s worden 50 tot 60 jaar oud - mogen ze erg veel van hun moeder en ook van de andere apen in de groep. Eten afpakken, aan de haren trekken, van kleine bonobo’s wordt dat aanvaard.
Pas als ze ouder worden, moeten de bonobo’s oppassen wat ze doen. Een kleine bonobo wordt eigenlijk nooit gestraft als hij stout is. Sommige ervaren moeders hebben wel trucjes. Als hun jong vervelend doet, proberen ze het af te leiden door te kietelen of een ander leuk spelletje te spelen. Vooral vliegtuigje spelen, waarbij de moeder aap het kleintje op haar voeten in de lucht tilt, vinden de kleine aapjes fantastisch!
Vorig jaar kwamen er vier nieuwe bonobo’s aan in Planckendael: moeder Lina kwam met haar twee zoons Louisoko en Lucuma, en babydochter Lingoyé uit een Duitse dierentuin in het kader van een kweekprogramma in de Zoo en Planckendael.
De nieuwe apen demonstreerden een mooi voorbeeld van ‘sociaal leren’. De nieuwe bonobo’s hadden de gewoonte om tijdens het vlooien de andere in het gezicht te kletsen. Er is geen verklaring voor dit gedrag, behalve dat moeder Lina het vertoont en het heeft doorgegeven aan haar kinderen.
De bonobo’s in Planckendael schrokken eerst wanneer ze tijdens het vlooien ineens een klap in het gezicht kregen. Maar ondertussen zijn ze het gewend. Biologen denken dat apen dit soort gedrag spontaan oppikken van oudere dieren, meestal van hun moeder.
