Over liegen en pesten

Bij een opvoedingswinkel kun je terecht voor informatie, pedagogisch advies en het Triple P-programma. In het Triple P magazine beantwoordt de opvoedingswinkel werkelijke vragen van ouders...

‘Mijn zoontje liegt’

“Mijn zoon van 7 jaar gebruikt regelmatig een leugentje, zoals ‘Ik ben mijn schoolagenda vergeten’, terwijl dat niet zo is. Het is vaak een leugentje om bestwil maar ik vind toch dat ik hem duidelijk moet maken dat liegen niet kan. Ik zou niet willen dat hij meer en meer gaat liegen. Hoe maak ik hem duidelijk dat je altijd eerlijk moet zijn?”

Papa van Sander, 7 jaar

Dag papa,

Het is duidelijk dat je je zoon wilt bijbrengen dat je altijd eerlijk moet zijn. Iedereen gebruikt wel eens ‘een leugentje om bestwil’. En toch willen we liever niet dat onze kinderen leugens vertellen, omdat liegen het vertrouwen in elkaar ondermijnt. Opgroeiende kinderen moeten leren dat ze beter de waarheid vertellen, wat ze ook gedaan hebben.

Kinderen kunnen liegen om verschillende redenen. Uit angst voor een zware straf, door het voorbeeld van anderen te volgen, om aandacht en waardering te krijgen, om indruk te maken of omdat ze nog niet goed het verschil tussen fantaseren en liegen kunnen maken.

Leer jonge kinderen om een onderscheid te maken tussen wat echt en fantasie is. Zeg: ‘Dat heb je mooi bedacht, maar vertel eens hoe het echt is gegaan.’ Maak bij grotere kinderen duidelijk dat liegen niet aanvaardbaar is en leg uit waarom. Bijvoorbeeld: ‘Jeremy, ik voel me boos en teleurgesteld wanneer je liegt. Als je doorgaat met leugens vertellen, zul je merken dat straks niemand je nog vertrouwt.’

Stimuleer je kind ook om eerlijk te zijn, bijvoorbeeld door altijd je waardering voor eerlijkheid te tonen en ook door zelf het goede voorbeeld te geven. Als je kind iets opbiecht waarvan hij weet dat jij het niet goedkeurt, prijs hem dan voor zijn eerlijkheid voor je het voorval zelf bespreekt.

Als dat nog niet helpt, kun je eventueel consequenties afspreken. Zeg bijvoorbeeld dat je kind ’s avonds niet mag tv-kijken als je hem betrapt op een leugen.

Hopelijk zijn de leugentjes nu snel voorbij.

‘Mijn zoon wordt gepest!’

“Gisteren kwam mijn zoon Ward thuis van school. Hij is tien maar hij is heel tenger en klein voor zijn leeftijd. Hij zag er ongelukkig uit. Toen ik vroeg wat er was, begon hij heel hard te huilen. Een paar jongens van zijn klas hadden hem uitgelachen, noemden hem dwerg en hadden zijn spullen afgepakt. Hij wil niet dat ik met de meester bel. Wat moet ik doen? Ik heb er niet van geslapen.”

Mama van Ward, 10 jaar

Beste mama,

Ik kan me voorstellen dat je aangedaan bent door het verhaal van je zoon. Als mama wil je vooral dat je kind zich goed voelt en aanvaard wordt zoals hij is.

Spijtig genoeg is pesten een probleem dat vrij vaak voorkomt. Het komt erop neer dat iemand zijn macht misbruikt om iemand pijn te doen of bang te maken zodat hij er zelf voordeel uit haalt. Pestgedrag heeft verschillende oorzaken: populair willen zijn, macht verwerven, een vervelende thuissituatie... Sommige kinderen lopen meer risico om gepest te worden omdat ze bijvoorbeeld gevoeliger zijn of omdat ze de pestkop in feite belonen.

Wat kun jij nu doen? Twee dingen. Het is zeer belangrijk dat volwassenen onmiddellijk reageren. Je kunt dus niet anders dan contact opnemen met de leerkracht. Hij is nu eenmaal mee verantwoordelijk voor de gang van zaken in zijn klas. De pesters kunnen aangesproken en beter in het oog gehouden worden. Ook moeten ze leren anders met problemen om te gaan.

Het tweede is dat jij je kind kunt leren anders op het pestgedrag te reageren. Blijf zelf rustig en luister naar je zoon. Vraag hem wat hij zelf gedaan heeft om het probleem op te lossen. Vat het probleem samen en geef toe dat er een probleem is. Probeer uit te leggen waarom er gepest wordt. Misschien willen die jongens wel stoer overkomen of indruk maken. Vraag ook naar wat Ward er zelf van vindt. Laat hem zelf zoveel mogelijk oplossingen bedenken en vul zelf aan. Je kunt bijvoorbeeld voorstellen dat hij het geplaag negeert of aansluiting zoekt bij anderen.

Op het einde kies je een oplossing en oefen je ze samen in. Zorg ervoor dat je dagelijks opvolgt hoe het loopt. Als het pesten niet stopt, kun je het best opnieuw een afspraak maken met de school en samen bekijken wat er verder dient te gebeuren. Hopelijk komen jullie er snel uit !

Info opvoedingswinkels
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.   - www.antwerpen.be/opvoeding
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.  - www.mechelen.be/opvoedingswinkel
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.  - www.opvoedingswinkel-turnhout.be
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. - www.opvoedingswinkelbrasschaat.be
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.